một cái blog

Có một dạo mình rất muốn tìm hiểu về kỹ thuật viết truyện ngắn, điều mà mình cho là rất đơn giản (vì có vẻ được dạy ở Mỹ rất nhiều) nhưng lại khó nắm bắt (học chuyên ngành Văn bậc đại học ở Pháp không được dạy, huhu). Vậy nên trong bài này mình chỉ viết về một số thứ mình nhận thấy trên đường học mò, học mót, chứ không áp dụng lý thuyết hay quy tắc nào cả. Truyện ngắn là hình thức đơn giản nhất trong sáng tạo văn chương hư cấu. Hạt nhân của truyện ngắn là « hành động » (action), cũng giống như trong nguyên tắc kinh điển về kể chuyện theo Aristote. Mọi yếu tố tạo nên một truyện ngắn phải xoay quanh hành động này. Truyện ngụ ngôn của La Fontaine là một ví dụ của truyện ngắn : con cáo ăn chùm nho. Nhưng điều làm một câu chuyện hay hay dở, là do bối cảnh, hay tình huống quyết định. Chùm nho cao quá tầm với của con cáo. Trong tình huống này không có sự cân bằng, và nhân vật vật lộn trong hoàn cảnh đó. Hai tác giả mà mình thích đọc truyện ngắn của họ nhất là Kafka và...

Platon nói, không có chỗ cho nghệ sĩ trong thành phố của tôi. Người nghệ sĩ chưa bao giờ đặt chân đến đó. Để đi đến thành phố của Platon, người nghệ sĩ đã lênh đênh trên rất nhiều con thuyền khác nhau, ăn những mẩu bánh mỳ thừa từ bữa ăn của các thủy thủ, và nhấm nháp những quả táo lên men. Những đêm biển lặng và bầu trời quang đãng, anh hát cho họ nghe những khúc ca của mặt đất. Tiếng hát và tiếng đàn hòa vào tiếng sóng vỗ ồ oạp vào mạn thuyền, đôi khi họ cũng hát với anh, đôi khi họ chỉ im lặng lắng nghe. Người nghệ sĩ thỉnh thoảng cũng hát những giai điệu do anh tự nghĩ ra, và kể cho chú bé học việc trên tàu rằng những con mòng biển đã dạy anh âm nhạc. Chúng chở trên đôi cánh những khúc ca của sóng và gió. Chú bé lắng nghe anh chăm chú và nói rằng hình như ngày bé, chú cũng từng hiểu ngôn ngữ của các loài chim. Khi lớn lên người ta bảo chú phải chọn lấy một nghề, như là làm nông, thợ rèn hay vào quân đội bảo vệ thành phố, chứ không thể có chuyện một con người hẳn hoi mà lại hót n...

sau một thời gian vừa bận bù đầu vừa quá rảnh đến mức phải tìm cách nhồi nhét đủ loại lịch trình ăn chơi - công tác - làm việc vào đủ bảy ngày trong tuần / bất chấp tính chất và yêu cầu từ mỗi loại hình, mình nhận ra là nếu không bận thì mình chết mất. Vậy là phải nghĩ ra bảy bảy bốn chín thứ cần làm, sắp xếp công việc trước một tuần, và chỉ có thể trước một tuần, vì giời ơi khi người ta phải tự quản lý thời gian, có những thứ như được định mệnh sắp đặt mà rơi đùng xuống đầu ta một cái, và ta sẽ hoàn toàn ngây ngốc và ngay đơ ra, với những kilomet phải đi, những việc cần làm, còn tiền trong túi thì chỉ có hạn. Nhưng ta cũng chẳng biết đâu mới thực sự là những việc cần làm, hay ta chỉ làm chúng để lấp đi một khung thời gian trống, để yên tâm đi ngủ khi đã biết về những việc hôm nay đã làm, và ngày mai sẽ làm. Để cho phép bản thân ngủ hàng đêm, để có được động lực thức dậy rồi đối mặt với cuộc đời và với sức nặng của chính bản thân trên mặt đất. Và đôi khi ta sẽ nhớ, nhớ Hà Nội của ngày ...

Cô ngó đầu vào phòng, mái tóc mới cắt đung đưa nhẹ : « Hôm nay công ty em có tiệc, anh tự ăn nhé. » Vợ anh mang một mùi hương nhẹ nhàng và tươi tắn. Mùi cam, có thể là thêm một chút nhài – anh nghĩ. Ánh nắng buổi sớm bao phủ lên vợ anh một vầng hào quanh mỏng, phần thân trên của nàng lấp lánh sau lớp váy ren mỏng có in chìm những bông hoa diên vĩ. Anh muốn ôm lấy nàng vào lòng, nhưng kiềm lại được. Anh mừng là họ chưa có con. Nàng quơ lấy túi xách, luồn chân vào đôi xăng đan quai mỏng rồi hấp tấp với lấy tay nắm cửa. Tiếng cửa sập báo hiệu một buổi sáng bắt đầu, dù với anh, nó dường như cũng vừa kết thúc. . Nằm duỗi người trên chiếc chiếu đơn trải ngay trong phòng bếp, anh vắt tay lên trán và tự hỏi mình sẽ làm gì hôm nay. Sọt quần áo chưa đầy, anh cũng không định nấu cơm. Vợ anh chắc sẽ về muộn, và cô ấy sẽ đi ngủ luôn. Anh cứ nằm nghĩ vẩn vơ cho tới khi ánh nắng gay gắt của buổi trưa tràn đến gần mép chiếu. Anh chợt nhớ ra những cái cây mới mua hôm qua, chúng cầ...

(Ảnh từ Telerama) Thứ 7 vừa rồi mình vừa đi xem một vở kịch mà mình đã mong chờ từ năm 2017. Khi đó mình vừa mới xuống Aix-en-Provence nhập học Master, được hướng dẫn làm luận án về kịch nói Pháp-Việt và trong một lần rất tình cờ, một sinh viên có mẹ là Việt kiều đã giới thiệu cho mình vở kịch này.  Saïgon lần đầu ra mắt ở festival Avignon năm đó, và gây khá nhiều tiếng vang. Về mặt cảm xúc, rất nhiều người xem (trong đó có mẹ của cô sinh viên nọ) đã khóc, nhiều khán giả quay lại xem lần 2 lần 3. Về mặt thương mại, vở diễn đã đi tour nhiều thành phố và nhiều nước, trong đó có Việt Nam. Bài viết này của mình không nhằm quảng bá cho vở diễn, cũng không có mục đích cung cấp thông tin. Trên internet đã có đầy đủ những thứ cần biết, và trước khi đi, mình cũng đã đọc thử vài review, để nếu có cơ hội sẽ trao đổi với người dựng vở. Như vậy, bài viết này chỉ nhằm nói lên những cảm nghĩ chủ quan của mình, như một người xem với những hiểu biết nhất định và có giới hạn, chứ không phải n...

Trăm năm là một mốc thời gian, cũng là một ước lệ để chỉ sự viên mãn. Chúc cụ già "sống lâu trăm tuổi", chúc đôi vợ chồng song hỉ "bách niên giai lão". Anh Lu (mình vẫn chưa quen với cái tên này lắm) làm thơ có câu "Thôi đừng nói chuyện trăm năm". Trăm năm ấy, có mục đích thì đáng sống, có người bầu bạn thì đáng vui. Nếu không thì cũng đã có Marquez viết tiểu thuyết cho những người cỏn con đọc. Marquez, ngoài Trăm năm cô đơn , còn có một tiểu thuyết khác là Hồi ức về những cô gái điếm buồn của tôi . Đọc rộng ra một chút, ở nước Nhật cũng có Người đẹp say ngủ của nhà văn Kawabata với cốt truyện và ngôi kể gần như tương tự. Những nhân vật nam giới chạm ngưỡng tuổi già, nội tâm khép kín và mong ngóng một sự thay đổi nào đó ở những chương cuối cuộc đời mình. Các thiếu nữ say ngủ bên cạnh họ, vượt trên vẻ đẹp phồn thực khơi gợi dục tính, là sức nóng của đời sống vĩnh cữu, của tử cung người phụ nữ ôm ấp những mầm sống tuần hoàn. Hài hước và cũng đáng thương l...